Ból neuropatyczny

To właśnie ból jest najczęstszą podstawą do wnioskowania o stanie zdrowia i choroby. Choć nie należy do przyjemnych doświadczeń, pełni w organizmie bardzo ważną rolę - wywiązuje się ze swojej ostrzegawczo-obronnej funkcji, informując organizm o zagrożeniu1. Pomyśl o sytuacji, gdy dotkniesz ręką gorącej powierzchni – odruchowa odpowiedź Twojego organizmu, czyli cofnięcie dłoni, pozwoli ograniczyć uszkodzenie, w tym przypadku ochraniając Cię przed oparzeniem.

Jeśli jednak ból przyczynia się do niedyspozycji i obniżenia jakości życia, należy zbadać jego źródło i dążyć do jego stłumienia, bądź eliminacji. Dowiedzmy się, czym jest ból neuropatyczny i jakie są jego najczęstsze typy. Sprawdźmy także, z jakich możliwości terapeutycznych warto skorzystać, by nie ograniczał naszej sprawności.



  • Ze względu na mechanizm powstawania wyróżnia się m.in. bóle fizjologiczne, zapalne i neuropatyczne1.

  • Ból neuropatyczny pojawia się w wyniku uszkodzenia lub dysfunkcji układu nerwowego2.

  • Dolegliwości ze strony dolnego odcinka kręgosłupa mogą wynikać chociażby z nadmiernej masy ciała, a także zbyt małej aktywności fizycznej3.

  • Zespół cieśni kanału nadgarstka występuje m.in. u określonych grup zawodowych, których członkowie mają określone nawyki ruchowe4.

  • Nawet do 8% ogólnej populacji może zmagać się z polineuropatią – czyli zaburzeniem funkcji wielu nerwów obwodowych5.

  • Warto pomyśleć o wsparciu układu nerwowego i zdrowym stylu życia, by uniknąć bólów neuropatycznych.


Definicja bólu

Według definicji ból jest „nieprzyjemnym doznaniem czuciowym i emocjonalnym, związanym z aktualnie występującym lub zagrażającym uszkodzeniem tkanek, lub też doznaniem opisywanym w kategoriach takiego uszkodzenia”1. Ze względu na mechanizm powstawania, ból może powstawać na skutek bezpośredniej aktywacji receptorów bólowych (ból fizjologiczny) – tak jak w przypadku dotknięcia czegoś gorącego – lub też w następstwie zmian właściwości receptorów, jak w bólu zapalnym czy neuropatycznym1.


Ból neuropatyczny

Ból neuropatyczny nazywa się również bólem uszkodzonego nerwu. Niestety, leczenie tego rodzaju bólu jest trudne ze względu na brak właściwej odpowiedzi na standardowe leczenie, a także długi czas terapii, wynikający z powolności procesu regeneracji uszkodzonego nerwu. Jest objawem, który może się pojawić w przebiegu wielu jednostek chorobowych, m.in.: zespołu bólów kręgosłupa okolicy lędźwiowo-krzyżowej, zespołu cieśni kanału nadgarstka, a także polineuropatiach2.


Zespół bólowy kręgosłupa okolicy lędźwiowo-krzyżowej

To choroba obejmująca nieprawidłowości w odcinku lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa, czyli w jego dolnej części, objawiająca się bólem. Tej przypadłości można nabawić się poprzez dźwiganie ciężkich przedmiotów, w wyniku którego dochodzi do naciągnięcia bądź naderwania mięśni w okolicach krzyża. Dlatego też szczególnie narażone są osoby, których praca zmusza do częstego schylania się i podnoszenia rzeczy o dużej masie. Ryzyko wystąpienia choroby wzrasta także z wiekiem. Inne czynniki to nadwaga i otyłość, ciąża, predyspozycje genetyczne czy niska aktywność fizyczna3.


Zespół cieśni kanału nadgarstka

Dotyczy 3-6% ogólnej populacji dorosłych, z czego większą grupę stanowią kobiety. Bardzo ważnym czynnikiem ryzyka jest wykonywana praca, wymagająca powtarzających się, jednakowych ruchów palców i nadgarstka, jak w przypadku osób, które piszą na klawiaturze, operują myszką komputera, grają na instrumentach. Objawy występują w następstwie mechanicznego ucisku na nerw. Zalicza się do nich dyskomfort, mrowienie czy drętwienie w okolicach kciuka, palca wskazującego oraz połowy palca serdecznego. Może dojść do osłabienia mięśni, a nawet ich zanikania4.


Polineuropatie

Mamy z nimi do czynienia, gdy dochodzi do uszkodzenia wielu nerwów obwodowych. Dzieje się tak m.in. na skutek cukrzycy, nadużywania alkoholu, niedoborów witamin w tym z grupy B, chorób genetycznych i procesów zapalnych. Neuropatia może zająć w nerwie zarówno włókna czuciowe, jak i ruchowe. W pierwszym przypadku oznacza to dla chorego szereg uciążliwych dolegliwości - upośledzenie czucia, mrowienie, cierpnięcie, ból, dyskomfort przy dotyku. W drugim mogą pojawić się niezgrabność ruchowa, skurcze mięśni i osłabienie siły mięśniowej5.


Leczenie bólu neuropatycznego

Leczenie bólów neuropatycznych, mimo postępu medycyny, jest nie lada wyzwaniem terapeutycznym. Zadowalające efekty leczenia osiąga maksymalnie połowa pacjentów! Wynika to z trudności w samej diagnozie i złożonego mechanizmu powstawania zaburzenia6. Wspomagająco w bólach neuropatycznych stosuje się substancje odżywcze, m.in. witaminy lub suplementy diety. Chociażby produkt Fosydyna PLUS, przeznaczony dla osób dorosłych do uzupełnienia codziennej diety w niezbędne składniki o szczególnym znaczeniu dla prawidłowego działania układu nerwowego7.

Warto już dziś wprowadzić profilaktykę, która pomoże minimalizować ryzyko wystąpienia choroby – zadbać o zdrowy styl życia, uprawiać aktywność fizyczną, utrzymywać prawidłową masę ciała, a także uważnie obserwować zmiany w organizmie, by odpowiednie szybko reagować.

Piśmiennictwo

  1. M. Kocot-Kępska, J. Dobrogowski, Rodzaje bólu, dostęp: https://www.mp.pl/bol/wytyczne/94188,rodzaje-bolu (25.11.2020)

  2. M. Durka-Kęsy, A. Stępień Rola witamin z grupy B oraz monofosforanu urydyny – substancji odżywczych w leczeniu bólu neuropatycznego. Medycyna Faktów 2018; 1(38): 51-58.

  3. K. Stępień, Czym jest zespół bólowy odcinka lędźwiowego kręgosłupa i jakie są jego przyczyny?, dostęp: https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/choroby-urazy/228111,czym-jest-zespol-bolowy-odcinka-ledzwiowego-kregoslupa-i-jakie-sa-jego-przyczyny (25.11.2020)

  4. M. Wiercińska, Zespół cieśni nadgarstka, dostęp: https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/140129,zespol-ciesni-nadgarstka (27.11.2020)

  5. M. Ostrowska, Polineuropatie, dostęp: https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/choroby/165485,polineuropatie (27.11.2020)

  6. M. Kocot-Kępska, Leczenie bólu neuropatycznego, dostęp: https://www.mp.pl/bol/ekspert/247253,leczenie-bolu-neuropatycznego (25.11.2020)

  7. Ulotka informacyjna dla konsumenta o składnikach żywnościowych zawartych w produkcie