Terapia bólu

Polacy od lat znajdują się w czołówce narodów stosujących duże ilości leków przeciwbólowych. Ich roczne spożycie w Polsce szacowane jest na 100 mln opakowań.1 W 2019 roku zajmowaliśmy 4 miejsce w Europie zaraz za Francją, Grecją i Włochami.1 Dodatkowo 2020 rok przyczynił się do wzrostu popularności leków przeciwbólowych i przeciwwirusowych.2 W ostatnich latach większość leków OTC (dostępnych bez recepty) i suplementów diety zakupiona została bez konsultacji farmaceutycznej, co budzi obawy o brak znajomości substancji czynnej.1 Musimy pamiętać, że nieświadome zakupy mogą przyczynić się do problemów zdrowotnych oraz przedawkowania jednej substancji czynnej „schowanej” za markami znanymi z reklam.

Międzynarodowe Towarzystwo Badania Bólu określa ból, jako nieprzyjemne, subiektywne doświadczenie czuciowe i emocjonalne związane z faktycznym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek. W rzeczywistości ból jest bardzo złożonym zjawiskiem fizjologicznym i ma duży wpływ na nasze codzienne funkcjonowanie. Często krzyżuje nam plany i zmusza nas do podejmowania niespodziewanych decyzji. Jest także określany mianem parametru życiowego, ponieważ jego pomiar stanowi ważną informację na temat naszego stanu zdrowia.


Kobieta siedząca przy biurku trzyma się za plecy
  • Jedna nazwa, dwa oblicza – poznaj rodzaje bólu.

  • Co warto wiedzieć o bólu?

  • Czym różnią się popularne leki przeciwbólowe, takie jak np. paracetamol i naproksen?


Czy ból można rozróżnić?

Ból pomimo negatywnych skojarzeń ma też pozytywną funkcję, ponieważ informuje nas o niebezpieczeństwie w postaci choroby lub uszkodzenia tkanki. Co ciekawe, brak odczuwania bólu tzw. analgezja wrodzona jest bardzo groźną, na szczęście rzadką chorobą genetyczną. Wyobraźcie sobie, że zbliżacie dłoń do ognia i nic nie czujecie! Powinniśmy pamiętać, że przeciągające się dolegliwości bólowe należy zdiagnozować i jak najszybciej podjąć kroki w celu ich zminimalizowania. Wyróżniamy dwa główne rodzaje bólu: ból ostry oraz ból przewlekły. Pierwszy z nich charakteryzuje się krótkim okresem trwania oraz szybkim przemijaniem.3 Zazwyczaj opuszcza nas w momencie usunięcia jego przyczyny, np. wyrwania bolącego zęba.3 O bólu przewlekłym możemy mówić wówczas, kiedy dolegliwości dokuczają nam co najmniej 3 miesiące. Taki ból znacząco obniża jakość życia i może doprowadzić nawet do depresji.4


Siłownia - co warto wiedzieć?

Siłownie z roku na rok zyskują na popularności. Nic dziwnego, skoro zachęcają nas szeroką gamą zajęć, rabatami i całodobową dostępnością przez siedem dni w tygodniu. Dodatkowo ćwiczenia koncentrują się wokół osobistej motywacji i samodzielnej pracy. Siłownia jest odpowiednim miejscem do rozpoczęcia regularnych treningów, aczkolwiek należy pamiętać o ich umiarkowanej intensywności. Urazy powstałe podczas takich treningów występują rzadziej w porównaniu z treningami o wysokiej intensywności.4 Za najbardziej urazogenny uważa się pierwszy rok ćwiczeń na siłowni – najczęściej narażeni jesteśmy na urazy tkanek miękkich, czyli mięśni, więzadeł i stawów. Wraz z biegiem czasu i zdobywanym doświadczeniem częstość kontuzji maleje. Związane jest to z rosnącą świadomością ruchu, poprawą techniki wykonywania ćwiczeń, poprawą siły mięśniowej i wzmocnieniem tkanek.5


Wpływ bólu na codzienne funkcjonowanie.

Ból przewlekły uznawany jest za chorobę. Ma on duży wpływ na organizm i jego funkcjonowanie. Jest problematyczny w wyleczeniu ze względu na fakt, iż kuracji podlega zarówno sam ból, jak i jego przyczyna. Przedłużające się dolegliwości prowadzą do stresu oraz zaburzenia pracy układów w organizmie. Dodatkową trudnością w diagnostyce oraz doborze terapii jest subiektywny charakter bólu - każdy z nas inaczej go odczuwa. Związane jest to z różnym poziomem odporności organizmu na ból, która jest kwestią indywidualną. Do mierzenia bólu wykorzystywana jest skala NRS składająca się z 11 stopni od 0 do 10.5 Interpretacja wyników pomiaru jest bardzo intuicyjna. Wybranie 0 równoznaczne jest z nieodczuwaniem dolegliwości, a 10 zwiastuje ból nie do zniesienia.5


Paracetamol, czy naproksen – czym kierować się przy wyborze?

Paracetamol to lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym bez komponenty przeciwzapalnej. Działanie związane jest z działaniem ośrodkowym – czyli hamowaniem czynników wywołujących gorączkę i ból w mózgu. Nie uszkadza błony śluzowej żołądka, nie hamuje agregacji płytek krwi i krzepnięcia. Jest zalecany w leczeniu bólu różnego pochodzenia o słabym lub umiarkowanym nasileniu i gorączki. Po konsultacji lekarskiej można podawać go również dzieciom powyżej 3 miesiąca życia.7. W bólach umiarkowanych i silnych może być podawany z opioidami.6 Zalecany przez WHO jako jeden z podstawowych leków w leczeniu bólów towarzyszących chorobom nowotworowym. Naproksen to niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym a także przeciwzapalnym. Do niedawna dostępny był wyłącznie na receptę. Jest zalecany w silniejszych dolegliwościach bólowych, którym towarzyszy stan zapalny - w bólu zapalnym (np. chorobie zwyrodnieniowej stawów, reumatoidalnym zapaleniu stawów, dnie moczanowej).8 Spośród innych NLPZ naproksen wyróżnia wysokie bezpieczeństwo kardiologiczne. Pamiętajmy o tym, aby zakupu leków dokonywać w aptekach. Tylko dzięki temu jesteśmy w stanie zaczerpnąć konsultacji farmaceutycznej oraz dowiedzieć się więcej o substancji czynnej leku. Jest to niezwykle ważne, gdyż według informacji opracowanych przez Naczelną Izbę Aptekarską nieprawidłowe spożywanie leków jest trzecią przyczyną zgonów na świecie!1

Chcąc przyspieszyć powrót do dobrego samopoczucia i prawidłowego funkcjonowania stosujemy środki przeciwbólowe. Produktami wspierającymi zwalczanie bólu, stanów zapalnych oraz gorączki są m.in. Apo Napro Fast (zawierający naproksen) oraz Paracetamol Aurovitas. Pamiętajmy o dostępnych rozwiązaniach, które uśmierzą nasze dolegliwości. Wszystkie leki przeciwbólowe należy stosować w zalecanych dawkach i przez jak najkrótszy czas aby uniknąć działań niepożądanych. Jeżeli ból nie ustępuje po kilku dniach trzeba skonsultować się z lekarzem.

Piśmiennictwo

  1. Polacy kupują coraz więcej leków. NIA: powodów jest kilka (dostęp: https://www.rynekaptek.pl/marketing-i-zarzadzanie/polacy-kupuja-coraz-wiecej-lekow-nia-powodow-jest-kilka,34790.html, 16.07.2021 r.)

  2. Sprzedaż suplementów diety w 2020 r. wzrosła tylko w kilku kategoriach (dostęp: https://healthcaremarketexperts.com/aktualnosci/sprzedaz-suplementow-diety-w-2020-r-wzrosla-tylko-w-kilku-kategoriach/, 16.07.2021 r.)

  3. Dr n. med. M. Karwacki – Czym jest ból? Dlaczego wyróżnia się ból ostry i przewlekły? (dostęp: https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.12.3.1., 16.07.2021 r.)

  4. M. Kuty-Pachecka, M. Trzebińska – Ból przewlekły – definicje, modele i terapia poznawczo-behawioralna (dostęp: https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.psjd-3c3915b0-c150-4c3c-9b35-fdeb650fe31a, 16.07.2021 r.)

  5. Dr med. M. Kocot-Kępska, dr med. K. Szułdrzyński – Skale oceny bólu (dostęp: https://www.mp.pl/bol/wytyczne/91404,skale-oceny-bolu, 16.07.2021 r.)

  6. https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=631, 21.07.2021 r.

  7. https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=643, 21.07.2021 r.

  8. https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=581, 21.07.2021 r.