Terapia bólu

Polacy od lat znajdują się w czołówce narodów stosujących duże ilości leków przeciwbólowych. Ich roczne spożycie w Polsce szacowane jest na 100 mln opakowań.1 W 2019 roku zajmowaliśmy 4 miejsce w Europie zaraz za Francją, Grecją i Włochami.1 Dodatkowo 2020 rok przyczynił się do wzrostu popularności leków przeciwbólowych i przeciwwirusowych.2 W ostatnich latach większość leków OTC (dostępnych bez recepty) i suplementów diety zakupiona została bez konsultacji farmaceutycznej, co budzi obawy o brak znajomości substancji czynnej.1 Musimy pamiętać, że nieświadome zakupy mogą przyczynić się do problemów zdrowotnych oraz przedawkowania jednej substancji czynnej „schowanej” za markami znanymi z reklam.

Międzynarodowe Towarzystwo Badania Bólu określa ból, jako nieprzyjemne, subiektywne doświadczenie czuciowe i emocjonalne związane z faktycznym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek. W rzeczywistości ból jest bardzo złożonym zjawiskiem fizjologicznym i ma duży wpływ na nasze codzienne funkcjonowanie. Często krzyżuje nam plany i zmusza nas do podejmowania niespodziewanych decyzji. Jest także określany mianem parametru życiowego, ponieważ jego pomiar stanowi ważną informację na temat naszego stanu zdrowia.



  • Jedna nazwa, dwa oblicza – poznaj rodzaje bólu.

  • Co warto wiedzieć o bólu?

  • Czym różnią się popularne leki przeciwbólowe, takie jak np. paracetamol i naproksen?


Czy ból można rozróżnić?

Ból pomimo negatywnych skojarzeń ma też pozytywną funkcję, ponieważ informuje nas o niebezpieczeństwie w postaci choroby lub uszkodzenia tkanki. Co ciekawe, brak odczuwania bólu tzw. analgezja wrodzona jest bardzo groźną, na szczęście rzadką chorobą genetyczną. Wyobraźcie sobie, że zbliżacie dłoń do ognia i nic nie czujecie! Powinniśmy pamiętać, że przeciągające się dolegliwości bólowe należy zdiagnozować i jak najszybciej podjąć kroki w celu ich zminimalizowania. Wyróżniamy dwa główne rodzaje bólu: ból ostry oraz ból przewlekły. Pierwszy z nich charakteryzuje się krótkim okresem trwania oraz szybkim przemijaniem.3 Zazwyczaj opuszcza nas w momencie usunięcia jego przyczyny, np. wyrwania bolącego zęba.3 O bólu przewlekłym możemy mówić wówczas, kiedy dolegliwości dokuczają nam co najmniej 3 miesiące. Taki ból znacząco obniża jakość życia i może doprowadzić nawet do depresji.4


Siłownia - co warto wiedzieć?

Siłownie z roku na rok zyskują na popularności. Nic dziwnego, skoro zachęcają nas szeroką gamą zajęć, rabatami i całodobową dostępnością przez siedem dni w tygodniu. Dodatkowo ćwiczenia koncentrują się wokół osobistej motywacji i samodzielnej pracy. Siłownia jest odpowiednim miejscem do rozpoczęcia regularnych treningów, aczkolwiek należy pamiętać o ich umiarkowanej intensywności. Urazy powstałe podczas takich treningów występują rzadziej w porównaniu z treningami o wysokiej intensywności.4 Za najbardziej urazogenny uważa się pierwszy rok ćwiczeń na siłowni – najczęściej narażeni jesteśmy na urazy tkanek miękkich, czyli mięśni, więzadeł i stawów. Wraz z biegiem czasu i zdobywanym doświadczeniem częstość kontuzji maleje. Związane jest to z rosnącą świadomością ruchu, poprawą techniki wykonywania ćwiczeń, poprawą siły mięśniowej i wzmocnieniem tkanek.5


Wpływ bólu na codzienne funkcjonowanie.

Ból przewlekły uznawany jest za chorobę. Ma on duży wpływ na organizm i jego funkcjonowanie. Jest problematyczny w wyleczeniu ze względu na fakt, iż kuracji podlega zarówno sam ból, jak i jego przyczyna. Przedłużające się dolegliwości prowadzą do stresu oraz zaburzenia pracy układów w organizmie. Dodatkową trudnością w diagnostyce oraz doborze terapii jest subiektywny charakter bólu - każdy z nas inaczej go odczuwa. Związane jest to z różnym poziomem odporności organizmu na ból, która jest kwestią indywidualną. Do mierzenia bólu wykorzystywana jest skala NRS składająca się z 11 stopni od 0 do 10.5 Interpretacja wyników pomiaru jest bardzo intuicyjna. Wybranie 0 równoznaczne jest z nieodczuwaniem dolegliwości, a 10 zwiastuje ból nie do zniesienia.5


Paracetamol, czy naproksen – czym kierować się przy wyborze?

Paracetamol to lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym bez komponenty przeciwzapalnej. Działanie związane jest z działaniem ośrodkowym – czyli hamowaniem czynników wywołujących gorączkę i ból w mózgu. Nie uszkadza błony śluzowej żołądka, nie hamuje agregacji płytek krwi i krzepnięcia. Jest zalecany w leczeniu bólu różnego pochodzenia o słabym lub umiarkowanym nasileniu i gorączki. Po konsultacji lekarskiej można podawać go również dzieciom powyżej 3 miesiąca życia.7. W bólach umiarkowanych i silnych może być podawany z opioidami.6 Zalecany przez WHO jako jeden z podstawowych leków w leczeniu bólów towarzyszących chorobom nowotworowym. Naproksen to niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym a także przeciwzapalnym. Do niedawna dostępny był wyłącznie na receptę. Jest zalecany w silniejszych dolegliwościach bólowych, którym towarzyszy stan zapalny - w bólu zapalnym (np. chorobie zwyrodnieniowej stawów, reumatoidalnym zapaleniu stawów, dnie moczanowej).8 Spośród innych NLPZ naproksen wyróżnia wysokie bezpieczeństwo kardiologiczne. Pamiętajmy o tym, aby zakupu leków dokonywać w aptekach. Tylko dzięki temu jesteśmy w stanie zaczerpnąć konsultacji farmaceutycznej oraz dowiedzieć się więcej o substancji czynnej leku. Jest to niezwykle ważne, gdyż według informacji opracowanych przez Naczelną Izbę Aptekarską nieprawidłowe spożywanie leków jest trzecią przyczyną zgonów na świecie!1

Chcąc przyspieszyć powrót do dobrego samopoczucia i prawidłowego funkcjonowania stosujemy środki przeciwbólowe. Produktami wspierającymi zwalczanie bólu, stanów zapalnych oraz gorączki są m.in. Apo Napro Fast (zawierający naproksen) oraz Paracetamol Aurovitas. Pamiętajmy o dostępnych rozwiązaniach, które uśmierzą nasze dolegliwości. Wszystkie leki przeciwbólowe należy stosować w zalecanych dawkach i przez jak najkrótszy czas aby uniknąć działań niepożądanych. Jeżeli ból nie ustępuje po kilku dniach trzeba skonsultować się z lekarzem.

Piśmiennictwo

  1. Polacy kupują coraz więcej leków. NIA: powodów jest kilka (dostęp: https://www.rynekaptek.pl/marketing-i-zarzadzanie/polacy-kupuja-coraz-wiecej-lekow-nia-powodow-jest-kilka,34790.html, 16.07.2021 r.)

  2. Sprzedaż suplementów diety w 2020 r. wzrosła tylko w kilku kategoriach (dostęp: https://healthcaremarketexperts.com/aktualnosci/sprzedaz-suplementow-diety-w-2020-r-wzrosla-tylko-w-kilku-kategoriach/, 16.07.2021 r.)

  3. Dr n. med. M. Karwacki – Czym jest ból? Dlaczego wyróżnia się ból ostry i przewlekły? (dostęp: https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.12.3.1., 16.07.2021 r.)

  4. M. Kuty-Pachecka, M. Trzebińska – Ból przewlekły – definicje, modele i terapia poznawczo-behawioralna (dostęp: https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.psjd-3c3915b0-c150-4c3c-9b35-fdeb650fe31a, 16.07.2021 r.)

  5. Dr med. M. Kocot-Kępska, dr med. K. Szułdrzyński – Skale oceny bólu (dostęp: https://www.mp.pl/bol/wytyczne/91404,skale-oceny-bolu, 16.07.2021 r.)

  6. https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=631, 21.07.2021 r.

  7. https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=643, 21.07.2021 r.

  8. https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=581, 21.07.2021 r.