Rehabilitacja ruchowa

Na co dzień nie przywiązujemy wagi do tego, że nasze ciało porusza się, tak jak chcemy, traktując to jako coś oczywistego, naturalnego. Gdy w wyniku choroby, urazu, czy operacji zdolność poruszania się zostaje nam odebrana, bądź ograniczona, a pozornie proste czynności stają się problemem, uzmysławiamy sobie, jak istotną funkcją organizmu jest ruch.

W procesie odzyskiwania sprawności ruchowej ogromną rolę odgrywa rehabilitacja. Właściwie dobrane ćwiczenia pomogą rekonwalescentowi szybciej odzyskać sprawność, poprawiając wydolność całego organizmu i pomagając mu znów cieszyć się pełnią ruchu. Sprawdź, na czym polega leczenie ruchem, komu się je poleca i jak można uzyskać refundację NFZ na określone formy terapii.



  • Sama rehabilitacja jest pojęciem szerszym niż fizjoterapia, obejmującym także procesy wspomagające pacjenta w powrocie do aktywności społecznej i zawodowej1.

  • Kinezyterapia to forma leczenia opierająca się na leczeniu części ciała lub oddziaływaniu na cały organizm za pomocą indywidualnie dobranych ćwiczeń ruchowych2.

  • Rehabilitacja ruchem może okazać się wsparciem dla pacjentów z rozmaitymi rodzajami schorzeń3.

  • Dolegliwości stawów to częsty problem we współczesnym społeczeństwie. Dotyczy nie tylko osób starszych – warto więc pomyśleć o wsparciu stawów w każdym wieku4.

  • Pacjenci, którzy wymagają zabiegów fizjoterapeutycznych, mogą skorzystać ze świadczeń NFZ5.


Rehabilitacja a fizjoterapia

Zacznijmy od tego, czym w ogóle jest rehabilitacja. Pojęcie błędnie bywa stosowane zamiennie z fizjoterapią, która jest terminem węższym. Rehabilitacja zawiera w sobie fizjoterapię, lecz obejmuje także wiele innych czynności. Jej celem jest poprawa sprawności nie tylko fizycznej, ale także psychicznej i społecznej, stąd do rehabilitacji zaliczamy nie tylko zabiegi lecznicze, ale ogół procesów mających pomóc choremu powrócić do zdrowia i funkcjonowania w społeczeństwie i strukturach zawodowych1.

Fizjoterapia to naturalna metoda leczenia, funkcjonująca samodzielnie lub jako uzupełnienie farmakoterapii bądź leczenia operacyjnego. Może być także zalecana profilaktycznie. Jej celem jest przywrócenie stanu równowagi za pomocą określonych bodźców3. Wśród metod fizjoterapeutycznych są m.in. hydroterapia, wykorzystująca wodę pod różną postacią, ciśnieniem czy o różnej temperaturze, termoterapia używająca energii cieplnej, masaż leczniczy, a także właśnie kinezyterapia, oznaczająca rozmaite formy aktywności fizycznej6.


Kinezyterapia

Podstawą tej formy leczenia są indywidualnie dobrane ćwiczenia ruchowe. Mogą to być ćwiczenia bierne, czyli czynności wykonywane przez rehabilitanta na ciele pacjenta, ćwiczenia czynne, które wykonuje pacjent ze wsparciem terapeuty, bądź ćwiczenia specjalne, będące kombinacją powyższych i wymagające specjalistycznego prowadzenia.

Ze względu na działanie wyróżnia się m.in. kinezyterapię miejscową, obejmującą terapią określony obszar w ciele, którego funkcja została zaburzona. Celem tego rodzaju ćwiczeń jest przywrócenie sprawności, bądź wytworzenie funkcji kompensacyjnych. Kinezyterapia ogólnoustrojowa oddziałuje zaś na cały organizm, a jej zadaniem jest poprawa funkcjonalności całego ciała, chociażby poprzez jej wpływ na układ krążeniowo-oddechowy czy nerwowy2.


Dla kogo leczenie ruchem?

Główną grupą beneficjentów tej formy terapii są osoby z chorobami układu ruchu – z wadami postawy, po urazach, złamaniach, bólami kręgosłupa. Jednak kinezyterapia znajduje też zastosowanie w rehabilitacji osób z chorobami układu krążenia, chorobą Parkinsona, czy po chorobie nowotworowej3.


Wsparcie stawów

Jedną z chorób, w której przebiegu wdrożenie ćwiczeń rehabilitacyjnych może mieć niebagatelne znaczenie, jest choroba zwyrodnieniowa stawów, będąca najczęstszym schorzeniem układu ruchu. Rozwija się ona w wyniku zaburzeń chrząstki stawowej. Wdrożenie odpowiednio dobranych ćwiczeń zwiększających zakres ruchu w stawie może pomóc zmniejszyć uciążliwe dolegliwości, takie jak ból czy sztywność stawów. Warto również rozważyć stosowanie wyrobów medycznych, np. produktów Flexistav, zawierających siarczan chondroityny, wspomagający integralność chrząstki i mineralizację kości7.

Szczególną uwagę na jakość chrząstki stawowej powinny zwrócić osoby z nadwagą oraz uprawiające sport. Może dochodzić u nich do nadwyrężania stawów – warto wtedy rozważyć stosowanie odpowiednich suplementów diety, zawierających chondroitynę. Jest to organiczny związek chemiczny, będący głównym składnikiem chrząstki stawowej. Jednym z takich preparatów jest suplement diety Flextrum, który w swoim składzie dodatkowo zawiera witaminę C, wspierającą prawidłowe funkcjonowanie naczyń krwionośnych, kości i chrząstki8.


Jakie są podstawowe zasady refundacji zabiegów rehabilitacyjnych?

Kinezyterapia, zaliczana do zabiegów fizjoterapeutycznych, może być wykonywana w warunkach domowych, ambulatoryjnych lub stacjonarnych. Skierowanie do poradni rehabilitacji lub na zabiegi fizjoterapeutyczne może wystawić każdy lekarz ubezpieczenia zdrowotnego (w przypadku wady postawy obowiązują inne założenia, określone przez NFZ). NFZ zobowiązuje się finansować do 5 zabiegów dziennie w dziesięciodniowym cyklu terapeutycznym. Pacjent ma obowiązek zarejestrować skierowanie w zakładzie rehabilitacji nie później niż 30 dni od dnia jego wystawienia5.

Indywidualne podejście do pacjenta, uwzględnienie przeciwwskazań, dobór częstotliwości i intensywności ćwiczeń, pozwalają na optymalizację terapii i osiągnięcie jak najlepszych efektów. Warto skorzystać z możliwości jakie oferują niefarmakologiczne metody leczenia, by jak najszybciej powrócić do sprawności.


Piśmiennictwo

  1. M. Krasuski, O rehabilitacji, dostęp: http://krasuski.com/o_rehabilitacji.html (24.11.2020)

  2. T. Ridan, Kinezyterapia, dostęp: https://www.mp.pl/pacjent/rehabilitacja/fizjoterapia/kinezyterapia/129365,kinezyterapia (24.11.2020)

  3. Fizykoterapia i kinezyterapia - często stosowane pojęcia, ale co właściwie oznaczają?, dostęp: https://sprawdzonyfizjoterapeuta.pl/artykuly/fizykoterapia-i-kinezyterapia-czesto-stosowane-pojecia-ale-co-wlasciwie-oznaczaja,92 (24.11.2020)

  4. Jak dbać o zdrowe stawy?, dostęp: https://dlastawow.pl/jak-dbac-o-zdrowe-stawy

  5. Dla pacjenta, Rehabilitacja lecznicza, dostęp: https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/informacje-o-swiadczeniach/informacje-o-pozostalych-swiadczeniach/ (24.11.2020)

  6. Definicja i znaczenie fizjoterapii, dostęp: https://meden.com.pl/artykuly/definicja-znaczenie-fizjoterapii (24.11.2020)

  7. Z. Guła, M. Korkosz, Choroba zwyrodnieniowa stawów, dostęp: https://www.mp.pl/pacjent/reumatologia/choroby/65000,choroba-zwyrodnieniowa-stawow (23.11.2020)

  8. Ulotka Flextrum, dostęp: https://www.flextrum.pl/ (23.11.2020)