Probiotyki po powrocie z wakacyjnych podróży

Lato to czas urlopów i podróży. Niestety wakacyjny wyjazd nie zawsze wiąże się wyłącznie z przyjemnościami. Najczęstszym problemem medycznym osób wyjeżdżających turystycznie do krajów o niskim poziomie higieny jest biegunka podróżnych. Czy wiesz, że zapada na nią rocznie aż 30–70%, podróżujących, a kłopoty mogą się pojawić nawet po powrocie1? z tego artykułu dowiesz się:



  • Jakich zasad przestrzegać na wyjeździe?

  • Co to jest biegunka podróżnych?

  • Co to jest poinfekcyjny zespół jelita drażliwego?

  • Jak odbudować florę bakteryjną jelit po powrocie z podróży?


Jakich zasad przestrzegać na wyjeździe?

W myśl dobrze znanej zasady lepiej zapobiegać niż leczyć. W profilaktyce biegunki podróżnych decydujące znaczenie ma bezpieczna żywność i woda. Dlatego myj dokładnie dłonie przed jedzeniem i przygotowaniem posiłków. Unikaj spożywania surowych warzyw i owoców, jeśli nie możesz ich samodzielnie dokładnie umyć i obrać. Wybieraj potrawy serwowane na gorąco i pij tylko wodę butelkowaną z fabrycznie zamkniętych butelek (takiej samej wody używaj również do mycia zębów oraz mycia warzyw i owoców). Nie pij też napojów z lodem1.


Co to jest biegunka podróżnych?

Niestety mimo przestrzegania wymienionych zasad nie zawsze uda nam się uchronić przed biegunką podróżnych. Jest to zespół objawów spowodowanych zakażeniem przewodu pokarmowego, który występuje u osoby podróżującej do krajów o niższym standardzie sanitarno-higienicznym. W 80% przypadków jest spowodowana przez określone szczepy bakterii Escherichia coli2. Objawy pojawiają się nagle, zwykle po 2–3 dniach od przybycia do celu podróży. Typowe dolegliwości to wodnista biegunka, której mogą towarzyszyć inne objawy ostrej infekcji przewodu pokarmowego, np. osłabienie, kolkowe bóle brzucha, wzdęcia, utrata apetytu, nudności itp.


Co to jest poinfekcyjny zespół jelita drażliwego?

Okazuje się, że zepsuty urlop to nie jedyna przykra pamiątka po biegunce podróżnych. Nawet po upływie pół roku od momentu jej przebycia może pojawić się poinfekcyjny zespół jelita drażliwego (PI-IBS od ang. post-infectious irritable bowel syndrom). Dlaczego się tak dzieje? Przyjmuje się, że przebyta infekcja powoduje przewlekły stan zapalny błony śluzowej jelita i prowadzi do jego zwiększonej przepuszczalności. Rozmaite substancje prozapalne łatwo docierają wtedy do ściany jelita i wpływają bezpośrednio na jej motorykę powodując biegunkę bądź zaparcie. Zaburzona motoryka jelitowa sprzyja z kolei nadmiernej fermentacji bakteryjnej, czego objawem są uporczywe wzdęcia3.


Jak odbudować zaburzoną florę bakteryjną jelit po powrocie z podróży?

Biegunka zaburza również naszą naturalną mikroflorę jelitową. Chcąc ją odbudować po powrocie z wakacji warto sięgnąć po probiotyk. Czy to istotne, który preparat wybierzesz? Owszem! Liczbę komórek danego szczepu w jednej kapsułce określa się za pomocą tzw. jednostki tworzącej kolonie (CFU, od ang. colony forming unit). Na podstawie wyników wielu badań uważa się, że minimalna dzienna porcja preparatu powinna wynosić 106–109 CFU4. Warto też zwrócić uwagę, aby zawierał on pożywkę niezbędną do szybszego namnażania bakterii w przewodzie pokarmowym. Warunki te spełnia, między innymi, synbiotyk Osłonka Normal, przeznaczony dla dorosłych i dzieci powyżej 3 roku życia. Zawiera on w jednej kapsułce aż 5 miliardów bakterii kwasu mlekowego (5 x 109 CFU) z 4 wyselekcjonowanych szczepów. Dodatkowo zastosowano tu technologię krioprotekcji, która ma chronić bakterie probiotyczne podczas przechowywania produktu oraz przed działaniem soku żołądkowego i żółci. Zawarty w tym suplemencie diety składnik odżywczy Actilight® (fruktooligosacharydy) stanowi swoistą pożywkę, niezbędną do rozwoju bakterii probiotycznych. Bardzo ważny jest również fakt, że w przypadku problemów z połknięciem kapsułki, można ją otworzyć i po prostu wysypać zawartość na łyżeczkę. a co w przypadku osób z wrażliwością jelit po przebytej biegunce podróżnych? W takiej sytuacji zwróć uwagę nie tylko na obecność wyselekcjonowanych szczepów bakterii, ale i na dodatek maślanu sodu (sól sodowa kwasu masłowego). Stanowi on najważniejsze źródło energii dla komórek nabłonka jelita. Jednocześnie stwierdzono, że poprawia on motorykę jelit5,6. Suplementem diety, który zawiera kombinację tych składników jest, między innymi, Tributron. Co istotne – składnik ten został wyprodukowany w technologii mikrootoczkowania. Dzięki temu nierozpuszczalne w środowisku kwaśnym składniki odżywcze są chronione przed rozkładem w żołądku, a uwalniają się dopiero na całej długości jelita.


Piśmiennictwo

  1. Szymanek-Pasternak A, Biegunka podróżnych – profilaktyka i leczenie według aktualnych rekomendacji, Zakażenia XXI wieku, 2020, 3(1):31-36.

  2. Mach T, Biegunka podróżnych, Gastroenterologia Kliniczna, 2011, 3(3): 121–126.

  3. Januszewicz W, Rola bakterii jelitowych w patofizjologii i leczeniu zespołu jelita drażliwego, Gastroenterologia Kliniczna, 2014, 6(1): 34–40.

  4. Czerwionka-Szaflarska M, Romańczuk B. Probiotyki w profilaktyce i leczeniu wybranych schorzeń przewodu pokarmowego u dzieci, Forum Medycyny Rodzinnej 2010, 4 (2): 135–140.

  5. Waśko‑Czopnik D, Znaczenie maślanu sodu w leczeniu chorób czynnościowych i zapalnych jelit, Gastroenterologia Praktyczna 2018, 2 (39): 45-52.

  6. Gałecka M, Basińska AM, Bartnicka A. Znaczenie mikrobioty jelitowej w kształtowaniu zdrowia człowieka — implikacje w praktyce lekarza rodzinnego, Forum Medycyny Rodzinnej, 2018, 12, nr 2, 50–59.