Compliance – skuteczna terapia

Od dawna wiadomo, że dobra współpraca lekarza z chorym pacjentem stanowi podstawę sukcesu terapeutycznego. Dotyczy to zwłaszcza osób z chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca, nadciśnienie czy hipercholesterolemia. Nieodzownym warunkiem współpracy jest dobry kontakt między pacjentem a lekarzem. Pojęcia opisujące to zjawisko to compliance, concordance, persistence i adherence.


Co dokładnie oznaczają? Compliance to przestrzeganie zaleceń - dostosowanie się do zaleceń lekarza. Concordance to podejście do strategii leczenia jako wyniku porozumienia pacjenta z lekarzem. Persistence oznacza wytrwałość w stosowaniu terapii od jej rozpoczęcia do zakończenia, dotyczącą czasu przyjmowania leku. Natomiast adherence to pojęcie obecnie preferowane, oznaczające trzymanie się planu terapeutycznego wypracowanego wspólnie przez lekarza i pacjenta1,2.



Zbuduj silne podstawy skutecznej terapii

Jeżeli chorujesz, ważne jest żebyś rozumiał sens działań diagnostycznych i leczniczych. Pomaga to w ich zaakceptowaniu. Pytaj więc lekarza o zlecone badania i leki1. Nieprzestrzeganie zaleceń może mieć poważne konsekwencje1!

Czy wiesz, że najczęstszą przyczyną nieskuteczności leczenia nadciśnienia tętniczego jest brak współpracy z lekarzem w zakresie farmakoterapii i zmiany stylu życia2? Nieodpowiednia współpraca z lekarzem wiąże się z: częstszymi hospitalizacjami, obniżeniem jakości życia, zmniejszeniem aktywności w życiu zawodowym i społecznym, a także przyczynia się do zwiększenia ryzyka wystąpienia powikłań choroby3. Konsekwencją niedostatecznego przestrzegania zaleceń lekarskich są dodatkowe wizyty, niepotrzebna intensyfikacja terapii (zwiększanie dawek i dodawanie nowych leków) i przez to wzrost ryzyka działań niepożądanych. Poprawa compliance oraz persistence powodują zwiększenie prawdopodobieństwa osiągnięcia zakładanej kontroli ciśnienia tętniczego, mniejszą liczbę wizyt i zmian leków2.


Przestrzegaj zaleceń lekarskich

Do najważniejszych problemów związanych z przestrzeganiem zaleceń lekarskich należą: zła komunikacja z lekarzem, niska motywacja, złożoność sposobu leczenia, działania niepożądane leków, brak nawyku przyjmowania leków. Dobrą metodą poprawy compliance może być uproszczenie schematu dawkowania (np. zmiana leku na podawany raz na dobę), a także różne sposoby przypominania o zażyciu leków (karteczki, pojemniki na leki) oraz samokontrola – np. domowy pomiar ciśnienia umożliwiający bieżącą ocenę efektów terapii2.


Bądź świadomym i aktywnym pacjentem

Zastanów się, jaka jest Twoja postawa jako pacjenta: bierna - oczekujesz na chorobę lub jej powikłania z nadzieją, że się nie pojawią, czy czynna - podejmujesz świadome działania mające na celu kontrolowanie stanu zdrowia i zapobieganie ewentualnym chorobom i ich powikłaniom1? Twoja świadoma, partnerska współpraca z lekarzem jest bardzo ważna – możesz mieć większy wpływ na swoje zdrowie.

Efektywność terapii znacznie wzrasta wraz z motywacją do przestrzegania zaleceń2. Bardzo istotna jest świadomość dotycząca konieczności przestrzegania zasad terapii: regularnego zażywania leków oraz zmiany dotychczasowego stylu życia - redukcji masy ciała, eliminacji używek, stosowania diety z ograniczeniem soli, zwiększenia aktywności fizycznej oraz samokontroli2.




  1. Kubica A. et al., Compliance, concordance, adherence w przewlekłej terapii, Folia Cardiologica Excerpta 2010, tom 5, nr 2, 54–57

  2. Szczęch R. et al., Możliwości poprawy skuteczności leczenia nadciśnienia tętniczego poprzez zwiększenie przestrzegania zaleceń przez pacjentów — korzyści stosowania leków łączonych, nadciśnienie tętnicze rok 2007, tom 11, nr 6

  3. Rycombel A. et al., Adherence i compliance w leczeniu nadciśnienia tętniczego, nadciśnienie tętnicze rok 2014, tom 18, nr