Logout

By lepiej chronić siebie i innych przed zakażeniem koronawirusem SARS-CoV-2, warto wiedzieć o nim jak najwięcej. Zaufaj rzetelnym informacjom. Na pytania odpowiada specjalista chorób zakaźnych – dr n. med. Joanna Zboińska.

1. Czy antybiotyki są skuteczne w zapobieganiu lub leczeniu COVID-19?

Antybiotyki nie działają przeciwko wirusom, działają natomiast na infekcje bakteryjne. COVID-19 jest wywoływany przez wirusa SARS-CoV-2, więc antybiotyki na niego nie działają. W przypadkach, kiedy dochodzi do powikłań pod postacią zakażeń bakteryjnych lub rozwoju posocznicy, włączane są antybiotyki w oparciu o antybiogram lub kiedy nie mamy antybiogramu, podawane są antybiotyki o szerokim spectrum działania1.

1. Zalecenia postępowania w zakażeniach SARS-CoV-2 Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych

2. Czy objawy COVID-19 przebiegają inaczej u dzieci niż u dorosłych?

Objawy COVID-19 są podobne u dzieci jak i u dorosłych. Dzieci z potwierdzonym COVID-19 zazwyczaj przechodzą chorobę łagodniej niż dorośli. Zgłaszane objawy przypominają bardziej przeziębienie. W obrazie choroby dominuje gorączka, katar i kaszel. Obserwowano również wymioty i biegunkę. Nie wiadomo jeszcze, jakie choroby współistniejące u dzieci mogą mieć wpływ na gorszy przebieg i rokowanie COVID-191. Wiadomo natomiast, że zgony u dzieci z COVID-19 obserwowane były niezmiernie rzadko2.

1. CDC. Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)

2. Systematic review of COVID-19 in children shows milder cases and a better prognosis than adults.

3. Acta Paediatr. 2020 Mar 23. doi: 10.1111/apa.15270

3. Jak długo wirus wywołujący COVID-19 może przebywać na różnych powierzchniach?

Badania sugerują, że koronawirusy w tym SARS-CoV-2 mogą utrzymywać się na różnych powierzchniach przez kilka godzin, a nawet kilka dni. Czas bytowania wirusa może się różnić w zależności od powierzchni, temperatury lub wilgotności otoczenia. SARS-CoV-2 utrzymuje się najkrócej na miedzi (4 h) i powierzchni kartonowej (24 h), najdłużej zaś na powierzchniach plastikowych i wykonanych ze stali nierdzewnej (do 72 h)1. Jeśli powierzchnia mogła zostać zainfekowana, należy ją wyczyść środkiem dezynfekującym, a następnie oczyścić ręce alkoholowym ręcznikiem do rąk lub umyć je mydłem i wodą. Unikać dotykania oczu, ust lub nosa.

1. Neeltje van Doremalena and Others : Aerosol and Surface Stability of SARS-CoV-2 as Compared with SARS-CoV-1 NEJM

4. Czy stosowanie ibuprofenu może pogarszać przebieg choroby COVID-19?

Głośno wokół Ibuprofenu zrobiło się po tweecie francuskiego ministra zdrowia, który odradził stosowanie tego leku (a także innych leków z grupy tzw. NLPZ – niesteroidowych leków przeciwzapalnych) przy podejrzeniu i w leczeniu COVID-19, gdyż może nasilać przebieg choroby.

Do tych doniesień odniosła się EMA (Europejska Agencja Leków), która 18.03.2020 opublikowała komunikat, w którym stwierdza, że obecnie nie ma dowodów naukowych potwierdzających związek między ibuprofenem a pogorszeniem przebiegu COVID-19. EMA ściśle monitoruje sytuację i dokonuje przeglądu wszelkich pojawiających się nowych informacji1.

Podobnie WHO opublikowała informację, że doniesienia o szkodliwym działaniu ibuprofenu w infekcji COVID-19 nie są wystarczająco potwierdzone, więc nie odradza jego stosowania.

1. https://www.ema.europa.eu/en/news/ema-gives-advice-use-non-steroidal-anti-inflammatories-covid-19

2.https://twitter.com/WHO/status/1240409220916432899?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1240409220916432899&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.focus.pl%2Fartykul%2Fibuprofen-a-koronawirus-sa-oficjalne-wytyczne-who

5. Czy przechorowanie COVID-19 daje trwałą odporność?

Długoterminowa odporność po ekspozycji i zakażeniu jest praktycznie nieznana. Wiadomo, że osoby z COVID-19 wytworzyły odpowiedź immunologiczną w postaci przeciwciał, ale czy jest to miano ochronne, czy nie, nie jest to do końca jasne. W odniesieniu do innych koronawirusów, takich jak te, które wywołują przeziębienie, u pacjentów na ogół rozwija się odpowiedź immunologiczna w postaci wytworzenia przeciwciał i może występować okres odporności, ale ta odporność ostatecznie maleje i może dojść do ponownego zakażenia.

1. CDC Expert Answers Top COVID-19 Questions

2. Jay C. Butler, MD, deputy director for infectious diseases at the Centers for Disease Control and Prevention discussed the latest data on COVID-19 and outlined updated guidance from the agency.

3. News, Mar 17, 2020

6. Jak rozpoznaje się infekcję COVID-19?

Wg zaleceń Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych z dnia 27.03.2020 diagnostyka molekularna Techniką PCR czasu rzeczywistego (RT PCR) jest podstawą rozpoznania aktywnego zakażenia SARS-CoV-2. Badaniu wykrywającemu materiał genetyczny wirusa powinny zostać poddane osoby spełniające kryteria przypadku podejrzanego COVID-19.

Podstawą do postawienia podejrzenia COVID-19, uzasadniającego wykonanie badań wykrywających materiał genetyczny SARS-CoV-2, jest spełnienie warunków zawartych w punkcie A i B:

A

Ostra infekcja dróg oddechowych o nagłym początku i przynajmniej jednym z objawów:

  • gorączka

  • kaszel

  • duszność


lub wykrycie przeciwciał w badaniu serologicznym.

B

  • wywiad podróży lub pobytu w ostatnich 14 dniach, licząc od początku choroby do kraju/regionu, w którym odnotowano lokalną transmisję zakażenia SARS-CoV-2

  • bliski kontakt z potwierdzonym lub prawdopodobnym przypadkiem COVID-19 w ostatnich 14 dniach

  • ciężki stan wymagający hospitalizacji przy braku innej etiologii, mogącej tłumaczyć obraz kliniczny

1. Zalecenia postępowania w zakażeniach SARS-CoV-2 Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych (27.03.2020)

7. Jaki jest naturalny przebieg choroby – ile tak naprawdę trwa?

Główną drogą transmisji COVID-19 jest droga kropelkowa i bliski kontakt z drugą osobą. Każdy zakażony pacjent infekuje 2 lub 3 inne osoby. Okres inkubacji wirusa wynosi od 1 do 14 dni (średnio 5 dni), a 95% pacjentów prezentuje objawy 12,5 dnia od kontaktu z osobą zakażoną. Dane te sugerują 14-dniowy okres obserwacji medycznej lub kwarantannę dla narażonych i bliskich osób z kontaktu. Klinicznie choroba może przebiegać od postaci bezobjawowej do ciężkiej niewydolności oddechowej.


Najczęstsze objawy COVID-19 to: gorączka, zmęczenie, suchy kaszel, bóle mięśniowe i duszność. Rzadziej występujące objawy to: produktywny kaszel, ból głowy, krwioplucie i biegunka.

W zależności od nasilenia objawów przebieg choroby może być łagodny, ciężki i krytyczny. Pacjenci z łagodnym przebiegiem choroby mogą nie mieć lub mają zapalenie płuc o łagodnym przebiegu. Pacjenci w ciężkim stanie mają duszność, pacjenci w stanie krytycznym - niewydolność oddechową, wstrząs septyczny lub zaburzenie lub niewydolność wielonarządową.


Powołując się na dane zebrane od pacjentów hospitalizowanych w Wuhan w Chinach, wiemy, że przeciętny czas od pojawienia się objawów do wypisu ze szpitala ozdrowieńców wynosił 22 dni, gorączka trwała około 12 dni, a kaszel 19. Przeciętny czas wydzielania wirusa wynosił około 20 dni. U pacjentów, którzy ciężko przechodzili infekcję, duszność pojawiała się około 7 dnia choroby i trwała około 12 dni. Natomiast u pacjentów, którzy zmarli z powodu COVID-19 czas od pojawienia się objawów do zgonu wynosił 18 dni.

1. Fei Zhou et al., Clinical course and risk factors for mortality of adult in patients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study, www.thelancet.com Published online March 9, 2020 https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30566-3

8. Co jest czynnikiem ryzyka wpływającym za zwiększoną śmiertelność w przebiegu COVID-19?

Informacje o czynnikach ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19 zostały opisane w chińskim badaniu, które objęło 191 dorosłych pacjentów hospitalizowanych z powodu COVID-19. Z przeprowadzonych w Wuhan obserwacji wynika, że czynnikami niekorzystnymi prognostycznie, zwiększającymi śmiertelność są: starszy wiek, płeć męska oraz palenie papierosów. Wśród chorób współistniejących, które predysponują do cięższego przebiegu choroby wymienia się: przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową oraz cukrzycę. Wraz z wiekiem wzrasta liczba chorób współistniejących, dlatego też obydwa te czynniki mogą mieć wpływ na zwiększoną śmiertelność.

1. Fei Zhou et al., Clinical course and risk factors for mortality of adult in patients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study, www.thelancet.com Published online March 9, 2020 https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)30566-3